Branża chłodnicza i klimatyzacyjna przechodzi kolejny, coraz bardziej odczuwalny etap unijnej transformacji związanej z ograniczaniem emisji fluorowanych gazów cieplarnianych (F-gazów). Nowe przepisy zaostrzają limity ilościowe dla tradycyjnych czynników chłodniczych o wysokim współczynniku GWP i wprowadzają konkretne terminy wycofywania określonych urządzeń z rynku.
Rozporządzenie (UE) 2024/573 – nowe zasady gry
Od 11 marca 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/573, które zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie (UE) nr 517/2014. Nowe przepisy przewidują stopniowe, coroczne zmniejszanie puli kwot HFC dostępnych na rynku unijnym (mechanizm określony w art. 16 oraz załącznikach VII i VIII rozporządzenia) oraz – co dla instalatorów najbardziej praktyczne – konkretne zakazy wprowadzania do obrotu urządzeń z czynnikiem o określonym GWP.
Kluczowe terminy dla klimatyzacji i pomp ciepła
- Od 1 stycznia 2025 r. – zakaz dotyczy m.in. komercyjnych urządzeń chłodniczych (np. lodówek i zamrażarek sklepowych) z czynnikiem o GWP ≥150 oraz zakaz serwisowania i konserwacji urządzeń chłodniczych czynnikiem o GWP ≥2500 (z wyjątkami dla czynników odzyskanych/regenerowanych, obowiązującymi do 2030 r.).
- Od 1 stycznia 2027 r. – zakaz obejmie monoblokowe i inne samodzielne klimatyzatory oraz pompy ciepła o mocy do 50 kW zawierające F-gaz o GWP ≥150 (wyjątek bezpieczeństwa podnosi ten próg do GWP 750).
- Od 1 stycznia 2033 r. – analogiczny zakaz obejmie również większe systemy typu split o mocy powyżej 12 kW.
W praktyce oznacza to przyspieszone przejście branży na czynniki alternatywne o niskim GWP – przede wszystkim propan R290 (GWP=3) oraz R32 (GWP≈675), które już dziś spełniają nowe wymogi i są coraz powszechniej stosowane w nowych klimatyzatorach i pompach ciepła.
Certyfikacja F-gazowa w Polsce
W Polsce obowiązek certyfikacji reguluje ustawa z 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 2065). Zgodnie z art. 29–30 ustawy firmy instalujące i serwisujące stacjonarne urządzenia chłodnicze, klimatyzacyjne i pompy ciepła zawierające F-gazy muszą posiadać certyfikat przedsiębiorcy, a ich personel techniczny – certyfikat osobisty. Oba dokumenty wydaje Urząd Dozoru Technicznego (UDT); są bezterminowe, ale podlegają kontroli okresowej nie rzadziej niż raz na 7 lat.
FHU Inventor posiada wymagane certyfikaty F-gazowe i na bieżąco dostosowuje oferowane rozwiązania do zmieniających się limitów – dobierając do projektów urządzenia z czynnikami o niskim GWP, które pozostaną legalne w długim terminie.
Podstawa prawna: rozporządzenie (UE) 2024/573 (EUR-Lex); ustawa z 15 maja 2015 r., tekst jedn. Dz.U. 2020 poz. 2065 (ISAP). Certyfikacja: UDT – o F-gazach i SZWO.
Najczęściej zadawane pytania o F-gazy
Jakie rozporządzenie UE reguluje obecnie F-gazy?
Rozporządzenie (UE) 2024/573 z 7 lutego 2024 r., obowiązujące od 11 marca 2024 r., które zastąpiło wcześniejsze rozporządzenie (UE) 517/2014.
Jakie klimatyzatory będą zakazane od 2027 roku?
Monoblokowe i inne samodzielne klimatyzatory oraz pompy ciepła o mocy do 50 kW zawierające F-gaz o GWP 150 lub więcej – z wyjątkiem bezpieczeństwa podnoszącym próg do GWP 750.
Czy czynniki R290 i R32 spełniają nowe limity GWP?
Tak. Propan R290 ma GWP=3, a R32 GWP około 675 – oba mieszczą się poniżej prógów granicznych obowiązujących dla nowych urządzeń wprowadzanych na rynek po 2025 i 2027 roku.
Kto w Polsce wydaje certyfikaty F-gazowe i jak długo są ważne?
Certyfikaty dla firm i personelu wydaje Urząd Dozoru Technicznego (UDT) na podstawie ustawy z 15 maja 2015 r. Są bezterminowe, ale podlegają obowiązkowej kontroli okresowej nie rzadziej niż raz na 7 lat.
0 Komentarzy